Noorwegen is een land van extremen: extreem lange kustlijnen, extreem dunbevolkte gebieden, en extreem hoge levensstandaard. Dit zijn de belangrijkste feiten en cijfers over dit fascinerende Scandinavische land.
Geografie
Oppervlakte en ligging
- Oppervlakte: 385.207 km² (inclusief Svalbard en Jan Mayen: 625.217 km²)
- Vergelijking: Noorwegen is bijna 9x zo groot als Nederland
- Lengte: 1.752 km van noord naar zuid
- Breedtegraad: 57°57’ tot 71°11’ noord (het noordelijkste punt van vasteland-Europa)
Kustlijn
De Noorse kustlijn is legendarisch:
– Vastelandskust: 25.148 km
– Inclusief eilanden: meer dan 100.000 km
– Aantal eilanden: ongeveer 50.000 (waarvan zo’n 2.000 bewoond)
Hoogste punten
- Galdhøpiggen: 2.469 meter (hoogste berg van Scandinavië)
- Glittertind: 2.465 meter (tweede hoogste)
- Beide liggen in het Jotunheimen-gebergte
Gletsjers
Noorwegen heeft ongeveer 2.500 gletsjers, waaronder:
– Jostedalsbreen: grootste gletsjer van het Europese vasteland (474 km²)
– Folgefonna: toegankelijk vanuit de Hardangerfjord
Bevolking
Aantal inwoners
- Bevolking: circa 5,5 miljoen (2024)
- Bevolkingsdichtheid: 15 inwoners per km²
- Vergelijking: Nederland heeft 518 inwoners per km²
Steden
De vijf grootste steden:
1. Oslo: 709.000 inwoners (stadsgebied: 1,1 miljoen)
2. Bergen: 289.000
3. Trondheim: 212.000
4. Stavanger: 145.000
5. Drammen: 102.000
Spreiding
Meer dan 80% van de Noorse bevolking woont in stedelijke gebieden. De noordelijke helft van het land (boven Trondheim) telt slechts 10% van de bevolking, verspreid over de helft van het landoppervlak.
Economie
Welvaart
- BNP per hoofd: $89.000 (2023) – een van de hoogste ter wereld
- Staatsfonds: meer dan $1,5 biljoen (grootste staatsfonds ter wereld)
- Het staatsfonds, officieel het Government Pension Fund Global, bezit gemiddeld 1,5% van alle beursgenoteerde aandelen wereldwijd
Belangrijkste sectoren
- Olie en gas: Noorwegen is West-Europa’s grootste producent
- Visserij en aquacultuur: ‘s werelds tweede grootste exporteur van zeevruchten
- Scheepvaart: een van de grootste handelsvloten ter wereld
- Toerisme: groeiende sector met focus op natuurtoerisme
Energievoorziening
- Waterkracht: 98% van de Noorse elektriciteit komt van waterkracht
- Noorwegen is een van de groenste energieproducenten ter wereld
- Tegelijkertijd is olie- en gasexport de grootste inkomstenbron
Klimaat
Variatie
Door de lengte van het land varieert het klimaat enorm:
– Zuidwest (Bergen): mild zeeklimaat, veel regen (2.250 mm/jaar)
– Binnenland (Oslo): continentaler, warmere zomers, koudere winters
– Noord (Tromsø): subarctisch, met middernachtzon en poolnacht
– Svalbard: arctisch poolklimaat
Temperaturen
Gemiddelde temperaturen in Oslo:
– Januari: -4°C
– Juli: 17°C
In Tromsø:
– Januari: -4°C
– Juli: 12°C
Zonlicht
- Middernachtzon: boven de poolcirkel (ca. 68° NB) van mei tot juli
- Poolnacht: van november tot januari schijnt de zon niet boven de horizon
- Oslo: langste dag 18,5 uur, kortste dag 6 uur
Bestuur en politiek
Staatsvorm
- Constitutionele monarchie sinds 1814
- Huidige koning: Harald V (sinds 1991)
- Grondwet: 17 mei 1814 (een van de oudste ter wereld)
EU-lidmaatschap
Noorwegen is geen EU-lid. In referenda in 1972 en 1994 stemde de bevolking tegen toetreding. Het land is wel lid van de Europese Economische Ruimte (EER) en het Schengengebied.
Indeling
- 11 fylker (provincies)
- 356 gemeenten
Taal
- Officiële talen: Noors (Bokmål en Nynorsk) en Sami
- Bokmål: gebaseerd op Deens-Noors, gebruikt door circa 85% van de bevolking
- Nynorsk: gebaseerd op Noorse dialecten, gebruikt door circa 15%
- Engels: vrijwel iedereen spreekt goed Engels
Transport
Wegen
- Totale wegennet: 94.000 km
- Tunnels: meer dan 1.100, waaronder de langste wegtunnel ter wereld (Lærdaltunnel, 24,5 km)
Bruggen en veerverbindingen
- Honderden veerverbindingen verbinden de eilanden en fjorden
- Ambitieus project Ferjefri E39: autosnelweg zonder veerboten langs de hele westkust
Vliegvelden
- 46 luchthavens met geregelde vluchten
- Vliegen is essentieel in een land met deze afstanden
GoMoose tip
Deze cijfers maken duidelijk: Noorwegen is enorm en dunbevolkt. Dat betekent lange afstanden tussen bestemmingen, maar ook rust en ruimte die je nergens anders in Europa vindt. Plan je routes realistisch – Google Maps toont misschien 300 km, maar met fjordwegen, veren en bergpassen is de werkelijke afstand een stuk groter.
